Ostry zwykły nieżyt nosa popularny katar jest chorobą wirusową. Zmiany zapalne błony śluzowej ograniczają się głównie do nosa oraz nosowej do tego ustnej ilości gardła. Niekiedy choroba szerzy się dalej do krtani, tchawicy mało tego, oskrzeli, ale do infekcje wirusowe dołączyć może zakażenie bakteryjne. Wówczas może objąć zatoki przynosowe, ucho środkowe, a a także płuca. Wirus wywołujący zwykły, ostry nieżyt nosa rozprzestrzenia się czasami drogą kropelkową. Inną możliwość przenoszenia drobnoustrojów stanowi podawanie rąk poprzez chorych, którzy w trakcie kaszlu co więcej kichania zasłaniają dłonią usta w dodatku nos. W takich wypadkach zapobieganie ostremu nieżytowi nosa polega głównie na unikaniu kontaktów z chorymi.
Stan zapalny zatok zazwyczaj towarzyszy ostremu lub przewlekłemu nieżytowi nosa. Zmiany zapalne błony śluzowej zatok przynosowych powstają w wyniku zakażenia bakteryjnego mało tego, wirusowego. Zapalenie zatok może być albo skutkiem przejścia stanu zapalnego z innego sąsiedniego obszaru np. z zatoki szczękowej. Poza tym wszelkie zaburzenia drożności nosa, znacznie utrudniające nawet uniemożliwiające przewietrzanie zatoki prowadzą do rozwoju stanów zapalnych zatok. Takie przypadłości na przykład polipy nosa, skrzywiona przegroda czy zmiany pourazowe nosa a także zatok jak również przyczyniają się do nawracających stanów zapalnych. Głównym objawem zapalenia zatok przynosowych jest pogorszenie stanu zdrowia po kilku dniach trwania ostrego nieżytu nosa. Dochodzi wówczas do całkowitego zatkania nosa dodatkowo wzrasta wyciek zielonożółtej wydzieliny.
W przypadku kataru siennego skłonność do wystąpienia reakcji uczuleniowej stało się prawdopodobnie wrodzona. Faktyczne rozwiniecie się odczynu alergicznego na czynnik wywołujący wymaga natomiast licznych uwarunkowań. Moment, od którego organizm zaczyna nadmiernie alergicznie reagować na kilka bodźców ze środowiska zewnętrznego zależy poza tym od równowagi psychicznej na dodatek wydolności danej osoby.Katar sienny ma pewną ilość postaci. Najbardziej znana stało się postać kataru alergicznego gdzie śluzówka nosa reaguje odczynem alergicznym na pyłki kwiatów.
Polipy nosa są łagodnymi naroślami na błonie śluzowej nosa. Najczęściej nie dają jakichkolwiek dolegliwości. W niektórych wypadkach mogą natomiast utrudniać oddychanie przez nos w dodatku mowa jest wówczas nosowa. Osoby cierpiące na polipy nosa prawie zawsze oddychają przez otwarte usta. W nocy osoby dotknięte tą przypadłością najczęściej chrapią dlatego, że oddychają poprzez usta a także w czasie snu. Ryzyko wystąpienia polipów nosa jest znacznie rosnące u osób które przewlekle cierpią na katar alergiczny. Polipy nosa mogą wywoływać różne następstwa mało tego, powikłania. Utrudniają one oddychanie przez nos. Wówczas oddychanie następuje, zwłaszcza w nocy, przez usta na dodatek wydychane powietrze omija naturalny filtr, jakim został nos, co usposabia do zakażenia górnych dróg oddechowych.
